Rzuty karne w zakładach bukmacherskich

Rzuty karne w piłce nożnej to jeden z najbardziej emocjonujących elementów gry. Są szybkie, istotne, a ich zasady proste do zrozumienia. To właśnie rzuty karne często wpływają na wynik spotkania, a te dyktowane w regulaminowym czasie gry bywają dyskutowane jeszcze długo po jego zakończeniu. 

Przebieg popularnych “jedenastek” sam prosi się o robienie zakładów. Pytanie nasuwa się bowiem samo – trafi czy nie trafi? Nic zatem dziwnego, że zakłady na rzuty karne znajdziemy także w ofercie zakładów bukmacherskich. 

Statystyki rzutów karnych w ostatnich sezonach Ligi Mistrzów

Na początek garść statystyk. Dzięki statystyce mamy jakąkolwiek możliwość wysnuwania predykcji na rezultat. Pomimo popularnego stwierdzenia, że rzuty karne to loteria, dzięki odpowiednim zestawieniom liczbowym możemy z pewnym prawdopodobieństwem ocenić szanse na wystąpienie (bądź nie) danego zdarzenia. W niniejszym artykule dokonujemy analizy rzutów karnych w przypadku meczów piłki nożnej rozgrywanych w ramach Ligi Mistrzów.

Przyznane i trafione rzuty karne w ostatnich sezonach Ligi Mistrzów wg UEFA.

SezonLiczba rzutów karnychOdsetek trafionych karnych
2018/193576%
2017/183482%
2016/175362%
2015/164358%
2014/153979%
2013/144663%
Źródło: https://www.uefa.com

Na podstawie powyższej tabeli łatwo można obliczyć, że średnia ilość przyznanych rzutów karnych od 2013 do 2019 roku to 41,6 karnego na sezon. Największą skutecznością tzw. penalties (ang. rzuty karne) odznaczył się sezon 2017/18, kiedy odsetek ten wyniósł aż 82%. Nie powinniśmy jednak dopatrywać się specjalnych tendencji w tych danych. Na ich podstawie możemy za to stwierdzić, że przedział goli strzelonych z rzutu karnego w sezonach od 2013 do 2019 waha się od 58 do 82%, a średni poziom skuteczności strzału wynosi 70%.

Statystyki rzutów karnych wśród klubów Ligi Mistrzów

Jakie kluby piłkarskie otrzymały szansę strzelenia bramki z karnego? Poniższa tabela prezentuje dane udostępnione przez UEFA zaktualizowane do dnia 20.02.2019

Największa ilość rzutów karnych przyznanych wśród klubów (Liga Mistrzów do 20.02.2019 wg UEFA).

Ilość karnychKlub
42Barcelona
42Real Madrid
39Bayern Monachium
28Manchester United
26Arsenal Londyn
24Juventus Turyn
Źródło: https://www.uefa.com

Zarówno Real Madrid, jak i Barcelona miały tyle samo szans na strzelenie karnego w regulaminowym czasie gry (42), natomiast na kolejnym miejscu znalazł się klub z niemieckiej Bundesligi – Bayern Monachium (39). Manchester United miał już stosunkowo mniej “jedenastek”, bo 28, podobnie jak Arsenal (26) i Juventus (24).

Jak dobrze wiemy, przede wszystkim liczy się jakość, mniej ilość. Zobaczmy zatem jak kształtuje się skuteczność wykonywanych karnych wśród klubów grających w Lidze Mistrzów. Jak podaje UEFA, do niniejszego zestawienia zliczono minimum 10 rzutów karnych.

Kluby z największą skutecznością w rzutach karnych (Liga Mistrzów do 20.02.2019 wg UEFA).

Skuteczność w karnychKlub
92%Juventus Turyn
89%AC Milan
83%Real Madrid
83%Valencia CF
81%Chelsea Londyn
80%Szachtar Donieck
Źródło: https://www.uefa.com

Według powyższego zestawienia, największą konwersję rzutów karnych zyskał Juventus – aż 92% skuteczności. Dalej na liście znajduje się AC Milan (89%) i Real Madrid ex aequo z Valencią (po 83%). Chelsea i ukraiński klub Szachtar Donieck odnotowały skuteczność na poziomie odpowiednio 81 i 80%.

Dla porównania sprawdźmy także kluby o najniższej konwersji, czyli te, które najsłabiej wykorzystały szanse na bramki z karnego. W tym przypadku również branych jest pod uwagę minimum 10 rzutów karnych.

Kluby z najmniejszą skutecznością w rzutach karnych (Liga Mistrzów do 20.02.2019 wg UEFA).

Skuteczność w karnychKlub
62%AS Roma
62%Bayern Leverkusen
64%Atletico Madrid
64%Sevilla FC
70%Olympique Lyon
Źródło: https://www.uefa.com

Najmniejszą skutecznością w rzutach karnych odznacza się włoski klub AS Roma oraz niemiecki Bayern Leverkusen, których odsetek w tym przypadku wyniósł zaledwie 62%. Nieco lepiej, choć także słabo wypadło Atletico i Sevilla (64%), natomiast kolejne miejsce to już 70% skuteczności dla Olympique Lyon.

Wiemy już ilu karnych możemy się spodziewać średnio na jeden sezon rozgrywek Ligi Mistrzów i jakie kluby są w ich wykonywaniu najbardziej i najmniej skuteczne. Wiemy także które kluby piłkarskie mają najwięcej szans na podyktowanie jedenastki. Dzięki tym informacjom z pewnym prawdopodobieństwem będziemy mogli oszacować jaki zakład warto zawrzeć lub na który klub warto postawić.

Ranking skuteczności w rzutach karnych według zawodników Ligi Mistrzów

Umówmy się jednak, że najbardziej istotne jest to, kto będzie wykonywał rzut karny. Którzy piłkarze są w tym najlepsi? Przedstawione dane zaczerpnęliśmy z serwisu transfermarkt.com i na ich podstawie obliczyliśmy skuteczność najlepszych piłkarzy od karnych. Dane w tabeli posortowane są od piłkarza, który strzelił największą ilość karnych w swojej karierze w rozgrywkach Ligi Mistrzów.

Skuteczność rzutów karnych według zawodników (Liga Mistrzów).

ZawodnikWykorzystaneNiewykorzystaneSkuteczność
Cristiano Ronaldo16384,2%
Lionel Messi12380%
Robert Lewandowski100100%
Luis Figo10376,9%
Sergio Aguero10471,4%
Ruud van Nistelrooy9469,2%
Thomas Müller7370%
Steven Gerrard60100%
Rivaldo6185,7%
Alessandro Del Piero6185,7
Ronaldinho6275%
Źródło: https://www.transfermarkt.com

Prym w rzutach karnych wiedzie Cristiano Ronaldo, który w swojej karierze wykonał najwięcej karnych w historii Ligi Mistrzów. Może też pochwalić się ogromną skutecznością na poziomie niemal 85%. Jak zwykle depcze mu po piętach Lionel Messi, który wykorzystał 12 rzutów karnych na 15 wykonywanych uzyskując tym samym 80% skuteczności. Należy też wspomnieć o Robercie Lewandowskim, który w Lidze Mistrzów ma 100% skuteczność w strzelaniu karnych, a wykonał ich już 10, co również jest fantastycznym rezultatem.

Jak widzimy, w powyższej tabeli zostali ujęci także piłkarze, którzy zakończyli już swoją karierę, jednak z powodzeniem możemy wykorzystać pozostałe dane w odniesieniu do zawierania zakładów dla piłkarzy wciąż aktywnych w swoim fachu. W tym przypadku warto sprawdzić zarówno doświadczenie piłkarza (ilość wykonywanych rzutów karnych w karierze) oraz jego skuteczność (gole strzelone z karnego / wszystkie wykonywane karne).

Finały Ligi Mistrzów zakończone serią rzutów karnych

Rzuty karne w regulaminowym czasie gry naliczane są przez sędziego za przewinienia piłkarskie zaszłe na boisku. Penalties rozgrywane są także w sytuacji, kiedy mecz wraz z dogrywką zakończy się remisem, a konieczne jest wyłonienie zwycięzcy. Takie karne kategoryzowane są w statystykach jako “panalty shoot-out” i jest to seria rzutów karnych jeden po drugim do momentu uzyskania przewagi przez jeden z dwóch klubów. 

W Lidze Mistrzów od 1970 roku rozegrało się 36 spotkań, które zakończyły się serią rzutów karnych. 11 razy miało to miejsce w finałach, co jest chyba jedną z najbardziej emocjonujących sytuacji z możliwych. Poniższa tabela przedstawia finały Ligi Mistrzów zakończone serią rzutów karnych.

Finały Ligi Mistrzów zakończone serią rzutów karnych.

Finał SezonuZespół 1Wynik w karnychZespół 2
2015/16Real Madrid5:3Atletico Madrid
2011/12Bayern 3:4Chelsea
2007/08Manchester United6:5Chelsea
2004/05AC Milan2:3Liverpool
2002/03Juventus2:3AC Milan
2000/01Bayern5:4Valencia
1995/96Juventus4:2Ajax
90/91Red Star5:3Marsylia
1987/88PSV Eindhoven6:5Benefica
1985/86Steaua Bukarest2:0FC Barcelona
1983/84Liverpool4:2AS Roma
Źródło: https://www.transfermarkt.com

Cztery zespoły dwa razy kończyły finał Ligi Mistrzów rzutami karnymi: 

  1. Bayern Monachium – przegrana w 2011/12 z Chelsea i wygrana w 2000/01 z Valencią.
  2. Chelsea – wygrana w 2011/12 z Bayernem i przegrana w 2007/08 z Manchester United.
  3. AC Milan – przegrana w 2004/05 z Liverpoolem i wygrana w 2002/03 z Juventusem.
  4. Liverpool – wygrana w 2004/05 z AC Milan i wygrana w 1983/84 z AS Roma.

Czy zespół, który zdobył ostatnią bramkę ma większe szanse na wygraną w serii rzutów karnych?

Przy seriach rzutów karnych nasuwa się ciekawe pytanie – czy zespół, który zdobył ostatnią bramkę w regulaminowym czasie gry, ma większe szanse na wygraną w serii rzutów karnych?

Dotarliśmy do badań, które zostały przeprowadzone w oparciu o 407 meczów zakończonych penalty shoot-out, rozegranych w ramach mistrzostw świata, mistrzostw Europy, Pucharu Narodów Afryki, Copa America, Ligi Mistrzów oraz Pucharu Niemiec.
W badaniu uwzględniono: 

  1. miejsce rozgrywania meczu (u siebie lub na wyjeździe),
  2. zespół, który zdobył ostatnią bramkę w regulaminowym czasie gry lub dogrywce,
  3. wynik końcowy spotkania po serii rzutów karnych.

Udział procentowy zwycięstwa w serii rzutów karnych drużyny, która zdobyła ostatnią bramkę w regulaminowym czasie gry lub dogrywce.

Ostatnia bramka zdobyta w meczu rzuty karne

Według analizy powyższych danych udało się ustalić, że drużyna, która zdobyła ostatnią bramkę w regulaminowym czasie gry (a więc doprowadziła do wyrównania) ma stosunkowo większą szansę na wygranie rzutów karnych i odsetek ten wynosi 57%. Badacze twierdzą, że główną przyczyną tej zależności jest przewaga psychologiczna nad przeciwnikiem. Odrobienie straty pozytywnie wpływa na piłkarzy, daje im poczucie siły i skuteczności zwiększając także motywację i wiarę w zwycięstwo.

Który zespół ma większe szanse – ten który rozpoczyna serię rzutów karnych czy strzela jako drugi?

Pójdźmy dalej i zastanówmy się czy zespół, który rozpoczyna serię rzutów karnych ma większe szanse na zwycięstwo. 

Pod względem psychologicznym uważa się zazwyczaj, że zespół, który rozpoczyna serię rzutów karnych posiada przewagę nad drugą drużyną, ponieważ ta zawsze musi doprowadzić do wyrównania albo zdobyć ostatnią bramkę, aby nie przegrać całego spotkania. Przyczyn takiego stanu rzeczy upatruje się głównie w presji, jaką odczuwają piłkarze zespołu “goniącego” wynik.

Na podstawie badań z zakresu rozgrywek meczów mistrzostw świata, mistrzostw kontynentów oraz najważniejszych europejskich klubowych rozgrywek pucharowych (krajowe/międzynarodowe) i łącznie 709 serii rzutów karnych stwierdzono, że szanse na wygraną serii rzutów karnych zespołu rozpoczynającego serię wynosi 48%. Jest to zbyt niewielka różnica, aby móc wnioskować, że kolejność rozpoczynania serii jedenastek ma statystycznie istotne znaczenie. 

Przewaga gospodarza nad przeciwnikiem w przypadku rzutów karnych – prawda czy fałsz

Skoro ustaliliśmy, że nie ma znaczenia który zespół rozpoczyna serię rzutów karnych to być może to gospodarz ma przewagę nad przeciwnikiem w przypadku karnych?

rzuty karne w zakładach

Wpływ ogromnej liczby kibiców gospodarzy na postępy w meczu to złożona kwestia, która wywołuje zacięte dyskusje wśród przedstawicieli psychologii sportu. Z jednej strony gospodarze zyskują nieoceniony doping i wsparcie, z drugiej wielką presję tysięcy wpatrzonych weń oczu oczekujących zwycięstwa. 

Badania nad tym zjawiskiem opierają się o analizę 95 serii rzutów karnych w latach 1986-2006 w ramach rozgrywek o Puchar Niemiec. Pod uwagę wzięto zmienne takie jak:

  1. miejsce, w którym rozgrywano mecz (u siebie czy na wyjeździe),
  2. wynik po serii rzutów karnych (zwycięstwo czy porażka).

Wyniki badania wskazały, że zespół hostujący spotkanie nie zyskuje przewagi w rzutach karnych, jednak decydujący wpływ na karne ma presja, jakiej oba teamy muszą stawić czoła. Okazuje się bowiem, że w początkowych rundach Pucharu Niemiec, kiedy to mocniejsze zespoły grają najczęściej na wyjeździe, decydujące serie rzutów karnych wygrywają zazwyczaj gospodarze. Kiedy już w kolejnych rundach spotykają się ze sobą równorzędne drużyny, zespoły gospodarzy częściej przegrywają. 

Rzuty karne w zakładach bukmacherskich

W zakładach bukmacherskich możliwe jest obstawianie rzutów karnych zarówno w zakładach przedmeczowych jak i w ramach oferty live. Najbardziej popularny rodzaj zakładu na rzuty karne to czy w spotkaniu będzie podyktowany rzut karny. Można się także założyć w której połowie zostanie podyktowany pierwszy rzut karny spotkania. Oczywiście możemy też obstawiać kto będzie wykonywał rzut karny w spotkaniu (w przypadku regulaminowego czasu gry). Jeśli znajdzie się okazja na penalty shoot-out gracz może zadecydować który zespół wygra rzuty karne, a w przypadku zakładów na żywo także czy padnie bramka podczas n-tego rzutu karnego. 

rzuty karne w zakładach bukmacherskich

Jak widać opcji do wyboru mamy wiele, a w niektórych przypadkach można także trafić na pewne zakłady specjalne, których zasady określają już szczegółowo bukmacherzy w ramach takiej oferty. 

Pozornie loteryjne i nieprzewidywalne rzuty karne w piłce nożnej można, jak udało nam się wykazać, ująć w pewne dane statystyczne. Należy mieć oczywiście na uwadze, że odpowiednie przygotowanie nie daje nam 100% pewności, ponieważ wciąż istnieje wiele różnych czynników, od jakich zależy czy rzut karny zostanie obroniony czy też nie. Z pewnością jednak warto zapoznać się z danymi odnośnie skuteczności piłkarzy i częstotliwości dyktowania karnych dla konkretnych klubów i posługiwać się nimi w naszych predykcjach zakładowych.

Do napisania artykułu wykorzystane zostały informacje z książki: Beniamin Noël. „11 metrów. Psychologia rzutów karnych”.